Dla gospodarzy w górach zima 2026/2027 zacznie się od nowych obowiązków. 19 października 2026 r. w Dzienniku Ustaw (poz. 1354) ogłoszono nowelizację ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Od 1 stycznia 2027 r. zmienia ona zasady pobierania opłaty miejscowej i uzdrowiskowej, a przede wszystkim rolę właściciela hotelu, pensjonatu czy kwatery: z inkasenta wyznaczanego przez gminę staje się on płatnikiem.
Poniżej zebraliśmy najważniejsze zmiany na podstawie tekstu ustawy. Stawkę, dodatkowe zwolnienia i sposób rozliczania ustali jednak rada Twojej gminy, dlatego w listopadzie i grudniu warto uważnie śledzić jej uchwały.
Co się zmienia od 1 stycznia 2027 r.
1. Opłata za noc, a nie za dobę
Opłatę zapłaci każda osoba, której przez co najmniej jedną noc świadczona jest usługa zakwaterowania w miejscowości z wprowadzoną opłatą. Noc to pobyt, który zaczyna się jednego dnia kalendarzowego i kończy następnego. Dotąd opłata dotyczyła osób przebywających dłużej niż dobę – teraz obejmie także gości, którzy zostają na jedną noc.
Opłatę zapłaci każda osoba, której przez co najmniej jedną noc świadczona jest usługa zakwaterowania w miejscowości z wprowadzoną opłatą. Noc to pobyt, który zaczyna się jednego dnia kalendarzowego i kończy następnego. Dotąd opłata dotyczyła osób przebywających dłużej niż dobę – teraz obejmie także gości, którzy zostają na jedną noc.
2. Cel pobytu przestaje mieć znaczenie
Nie trzeba już ustalać, czy gość przyjechał wypocząć, na szkolenie czy służbowo. Liczy się samo zakwaterowanie – według Ministerstwa Finansów chodzi m.in. o hotele, pensjonaty, kempingi, schroniska, kwatery prywatne i sanatoria.
Nie trzeba już ustalać, czy gość przyjechał wypocząć, na szkolenie czy służbowo. Liczy się samo zakwaterowanie – według Ministerstwa Finansów chodzi m.in. o hotele, pensjonaty, kempingi, schroniska, kwatery prywatne i sanatoria.
3. Wyższe stawki maksymalne
Rada gminy może ustalić opłatę miejscową do 5,00 zł za noc, a w miejscowościach na obszarach ochrony uzdrowiskowej – do 5,50 zł. Górna granica opłaty uzdrowiskowej wynosi 6,86 zł za noc. To limity, a nie obowiązkowe kwoty: konkretną stawkę ustala gmina.
Rada gminy może ustalić opłatę miejscową do 5,00 zł za noc, a w miejscowościach na obszarach ochrony uzdrowiskowej – do 5,50 zł. Górna granica opłaty uzdrowiskowej wynosi 6,86 zł za noc. To limity, a nie obowiązkowe kwoty: konkretną stawkę ustala gmina.
4. Czyste powietrze nie jest już warunkiem
Opłatę miejscową będzie można wprowadzić w miejscowości, która ma walory krajobrazowe. Wymóg korzystnych właściwości klimatycznych znika – to koniec sporów, w których turyści kwestionowali opłatę z powodu smogu. Minimalne walory krajobrazowe określi rozporządzenie Rady Ministrów, nad którym wciąż trwają prace.
Opłatę miejscową będzie można wprowadzić w miejscowości, która ma walory krajobrazowe. Wymóg korzystnych właściwości klimatycznych znika – to koniec sporów, w których turyści kwestionowali opłatę z powodu smogu. Minimalne walory krajobrazowe określi rozporządzenie Rady Ministrów, nad którym wciąż trwają prace.
5. Dotychczasowe uchwały tracą moc
Obecne uchwały gmin w sprawie opłaty miejscowej i uzdrowiskowej wygasają. Gmina, która chce pobierać opłatę od 1 stycznia, musi przyjąć nową uchwałę. Ministerstwo Finansów zaleca, by zrobić to w listopadzie 2026 r., tak aby uchwała zdążyła wejść w życie przed końcem roku.
Obecne uchwały gmin w sprawie opłaty miejscowej i uzdrowiskowej wygasają. Gmina, która chce pobierać opłatę od 1 stycznia, musi przyjąć nową uchwałę. Ministerstwo Finansów zaleca, by zrobić to w listopadzie 2026 r., tak aby uchwała zdążyła wejść w życie przed końcem roku.
Kto nie zapłaci opłaty
Ustawa zwalnia z opłaty miejscowej i uzdrowiskowej m.in.:
- osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności, a także osoby niewidome i głuche z orzeczonym umiarkowanym stopniem (symbol 04-O lub 03-L),
- dzieci do 16 lat z orzeczoną niepełnosprawnością,
- jedną osobę towarzyszącą każdej z tych osób,
- dzieci i młodzież szkolną w zorganizowanych grupach oraz ich opiekunów,
- gości, którzy nocują w obiektach na terenie gminy dłużej niż 29 kolejnych nocy – za cały pobyt,
- pod warunkiem wzajemności – zagranicznych pracowników placówek dyplomatycznych i konsularnych.
Rada gminy może też wprowadzić własne zwolnienia albo zróżnicować stawki, np. ze względu na rodzaj lub położenie obiektu, porę roku, długość pobytu, wiek gościa, zamieszkanie w danej gminie, Kartę Dużej Rodziny czy stopień niepełnosprawności.
Gospodarz jako płatnik – nowe obowiązki
Najważniejsza zmiana dla branży brzmi niepozornie: opłatę pobiera „podmiot świadczący usługi zakwaterowania”. W praktyce właściciel obiektu będzie musiał:
1. Obliczyć i pobrać opłatę
Gość płaci ostatniego dnia pobytu. Gospodarz może jednak zażądać wpłaty z góry – najpóźniej w dniu przyjazdu – za deklarowaną liczbę nocy. Jeśli gość wyjedzie wcześniej, nadpłatę trzeba mu zwrócić w dniu wyjazdu, a jeśli przedłuży pobyt, można pobrać zaliczkę za dodatkowe noce. Każdą wpłatę należy potwierdzić.
Gość płaci ostatniego dnia pobytu. Gospodarz może jednak zażądać wpłaty z góry – najpóźniej w dniu przyjazdu – za deklarowaną liczbę nocy. Jeśli gość wyjedzie wcześniej, nadpłatę trzeba mu zwrócić w dniu wyjazdu, a jeśli przedłuży pobyt, można pobrać zaliczkę za dodatkowe noce. Każdą wpłatę należy potwierdzić.
2. Prowadzić rejestr – osobno dla każdego obiektu
W rejestrze zapisuje się imię, nazwisko i adres gościa (przy grupach szkolnych: liczbę uczestników oraz nazwę i adres organizatora), stawkę albo powód niepobrania opłaty, liczbę nocy i pobraną kwotę.
W rejestrze zapisuje się imię, nazwisko i adres gościa (przy grupach szkolnych: liczbę uczestników oraz nazwę i adres organizatora), stawkę albo powód niepobrania opłaty, liczbę nocy i pobraną kwotę.
3. Rozliczyć się z gminą do 15. dnia następnego miesiąca
W tym terminie płatnik składa informację o opłacie pobranej w poprzednim miesiącu i wpłaca pieniądze na rachunek gminy. Informację składa się elektronicznie, z podpisem elektronicznym, ale do końca 2029 r. można ją złożyć także na papierze. Wzór formularza udostępni minister finansów.
W tym terminie płatnik składa informację o opłacie pobranej w poprzednim miesiącu i wpłaca pieniądze na rachunek gminy. Informację składa się elektronicznie, z podpisem elektronicznym, ale do końca 2029 r. można ją złożyć także na papierze. Wzór formularza udostępni minister finansów.
4. Zatrzymać wynagrodzenie
Za terminowe wpłacanie prawidłowo pobranej opłaty płatnikowi przysługuje 10% pobranej kwoty, a rada gminy może przyznać więcej. Wynagrodzenie potrąca się od razu przy wpłacie.
Za terminowe wpłacanie prawidłowo pobranej opłaty płatnikowi przysługuje 10% pobranej kwoty, a rada gminy może przyznać więcej. Wynagrodzenie potrąca się od razu przy wpłacie.
Rejestr opłaty to kolejne miejsce, w którym liczą się poprawne dane gości. O tym, jak dbać o ich jakość, pisaliśmy w tekście Hotelarzu, czy istnieje 10-cyfrowy numer telefonu komórkowego?.
Sylwester na przełomie starych i nowych przepisów
Pobyty, które zaczną się w 2026 r. i skończą w 2027 r., ustawa dzieli na dwie części. Do nocy przypadających przed 1 stycznia 2027 r. stosuje się dotychczasowe zasady i obecną uchwałę gminy. Od 1 stycznia obowiązują już nowe przepisy, a obowiązek zapłaty za tę część pobytu powstaje właśnie 1 stycznia. Noce z 2026 r. nie wliczają się przy tym do limitu 29 nocy, po którym przysługuje zwolnienie.
Jeśli sprzedajesz już pakiety sylwestrowe lub noclegi na ferie, sprawdź, jak opisujesz opłatę miejscową w ofercie. Bezpieczniej napisać, że jest pobierana zgodnie z uchwałą gminy, niż podawać kwotę, która od stycznia może się zmienić. Pomysły na sylwestrową ofertę znajdziesz we wpisie Sylwester w górach: trzy miejsca, w których zaczynasz Nowy Rok z wysokiego C.
Co zrobić jeszcze w tym roku
- śledź sesje rady gminy i Biuletyn Informacji Publicznej – sprawdź nową stawkę, zwolnienia, sposób składania informacji i wysokość wynagrodzenia płatnika,
- zapytaj dostawcę systemu rezerwacyjnego, czy od stycznia obsłuży rejestr opłaty, liczenie za noce i zwolnienia,
- zaktualizuj cennik, regulamin i opisy ofert na własnej stronie oraz w portalach rezerwacyjnych,
- przygotuj wzór potwierdzenia wpłaty i krótką informację dla gości, za co i ile płacą,
- wyjaśnij osobom na recepcji nowe zwolnienia i to, jak wpisywać do rejestru powód niepobrania opłaty,
- wpisz do kalendarza 15. dzień każdego miesiąca – pierwsze rozliczenie, za styczeń, trzeba złożyć do 15 lutego 2027 r.
Narzędzia, które ułatwiają codzienną pracę obiektu, opisaliśmy w tekście 6 narzędzi dla hotelarzy, które zwiększą sprzedaż.
Inne terminy na przełomie roku
1. KSeF dla najmniejszych firm
31 grudnia 2026 r. kończy się okres przejściowy dla firm, których sprzedaż dokumentowana fakturami nie przekracza 10 000 zł brutto miesięcznie. Od 1 stycznia 2027 r. one także muszą wystawiać faktury w Krajowym Systemie e-Faktur. Obowiązek nie dotyczy faktur dla osób prywatnych, ale jeśli wystawiasz faktury firmom, np. za pobyty służbowe, przygotuj się na to już teraz.
31 grudnia 2026 r. kończy się okres przejściowy dla firm, których sprzedaż dokumentowana fakturami nie przekracza 10 000 zł brutto miesięcznie. Od 1 stycznia 2027 r. one także muszą wystawiać faktury w Krajowym Systemie e-Faktur. Obowiązek nie dotyczy faktur dla osób prywatnych, ale jeśli wystawiasz faktury firmom, np. za pobyty służbowe, przygotuj się na to już teraz.
2. Kotły klasy 3 i 4 w Małopolsce
Zgodnie z uchwałą antysmogową dla Małopolski (obowiązującą poza Krakowem) kotły na węgiel lub drewno klasy 3 i 4 trzeba wymienić do 31 grudnia 2026 r. Przepisy dotyczą także lokali usługowych, a więc również pensjonatów w Zakopanem, Białce Tatrzańskiej czy Szczawnicy. Od 2027 r. dozwolone będą m.in. urządzenia spełniające wymagania ekoprojektu, kotły klasy 5 używane przed 1 lipca 2017 r. oraz ogrzewanie gazowe, elektryczne czy pompy ciepła. Za złamanie przepisów grozi mandat do 500 zł lub grzywna do 5000 zł.
Zgodnie z uchwałą antysmogową dla Małopolski (obowiązującą poza Krakowem) kotły na węgiel lub drewno klasy 3 i 4 trzeba wymienić do 31 grudnia 2026 r. Przepisy dotyczą także lokali usługowych, a więc również pensjonatów w Zakopanem, Białce Tatrzańskiej czy Szczawnicy. Od 2027 r. dozwolone będą m.in. urządzenia spełniające wymagania ekoprojektu, kotły klasy 5 używane przed 1 lipca 2017 r. oraz ogrzewanie gazowe, elektryczne czy pompy ciepła. Za złamanie przepisów grozi mandat do 500 zł lub grzywna do 5000 zł.
3. Rejestr najmu krótkoterminowego wciąż w drodze
Ustawa o najmie krótkoterminowym, która wprowadza Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych i numery ID w ofertach, na początku listopada wciąż czekała na decyzję Senatu. Opiszemy ją, gdy przepisy zostaną ostatecznie przyjęte.
Ustawa o najmie krótkoterminowym, która wprowadza Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych i numery ID w ofertach, na początku listopada wciąż czekała na decyzję Senatu. Opiszemy ją, gdy przepisy zostaną ostatecznie przyjęte.
Najprostszy plan na najbliższe tygodnie: najpierw sprawdź uchwałę swojej gminy, potem dostosuj system rezerwacji i ofertę, a do 15 lutego przygotuj pierwsze rozliczenie. Tekst opisuje przepisy według stanu na 3 listopada 2026 r. i nie zastępuje porady prawnej ani podatkowej.
Zdjęcie główne: zimowy widok na Tatry z Zakopanego. Fot. Philippe Salgarolo, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
